en_US
en
off
Mobile View
Desktop View
خلاقیت در مهندسی
5251
 

خلاقیت در مهندسی، پویایی و بهره‌گیری از روشها و تاکتیک‌های بدیع مهندسی به منظور فراهم آوردن محیطهای جغرافیایی و عملیاتی غیر قابل تصور برای دشمن و دفع محدودیت از مقدورات نیروهای خودی است، این خلاقیت به عواملی مربوط میباشد که به آن پرداخته خواهد شد

خلاقیت در مهندسی چیست؟

خلاقیت در مهندسی چیست؟

 

عوامل مؤثر در خلاقیت و نوع‌آوری مهندسی

.قدرت تصمیم‌گیری و آزادی عمل منطقی و مؤثر نیروهای مهندسی در صحنه عمل

سازماندهی متناسب با رزم؛
مدیریت و فرماندهی و کنترل انقلابی؛
حفظ روحیه خطرپذیری و جسارت نیروهای مهندسی؛
ارتقای تخصص و مهارت در نیروهای مهندسی؛
برخوررداری از تفکر خلاق و پویا؛

بزرگترین خلاقیت رزمندگان اسلام در جنگ هشت ساله این بود که توانستند تاکتیکها و تکنیکهای خود را که نوعی خلاقیت و نوآوری محسوب میگردد، بر استراتژی و دکترین نیرومند دشمن غلبه دهند

 

اصول مهم نظامی را که پایبند یکسری قوانین دیکته شده بود برهم زنند. تکنیکهایی که در عرصه نبرد فقط برای یک بار به کار گرفته میشود و دشمن به سرعت، بدل آن را مییابد. تکنیکهایی از قبیل تعویض محیطهای جغرافیایی جنگ، تغییر تاکتیکها، غافلگیر کردن دشمن در محیطهای مختلف عملیاتی، تعویض شیوه‌های نبرد، انتخاب زمان نبرد و مجبور کردن دشمن به ادامه نبرد در مناطق غیر دلخواه خود، استفاده از پتانسیل‌های جغرافیایی مناطق مختلف به منظور جبران نقاط ضعف خودی، کاهش نقاط قوت دشمن، پناه بردن به عملیاتهای شبانه به دلیل نیازهای غیرقابل تامین و پوشش ضعفهای خودی و کاهش اثر و دقت سلاح‌های دشمن، ایجاد قابلیت و ساخت تجهیزات مهندسی مناسب با محیطهای جغرافیایی و عملیاتی مانند پلهای کوثری و خیبری جهت امکان نبرد در هور یا احداث جاده در مناطق رملی بستان به منظور امکان عملیات از جناح دشمن و دسترسی به عقبه آن در عملیات طریق‌القدس و اجرای پل و طراحی و ساخت طرادهای شناور به منظور عبور از رودخانه غیرقابل عبور آروند )به زعم دشمن(، همه نوعی ابتکار عمل و خلاقیت در مهندسی دفاع مقدس محسوب می‌گردد

سیر فعالیتهای مهندسی در دفاع مقدس همواره از خلاقیت ها و توانمندی‌های متعدد حکایت دارد

یگان مهندسی سپاه ابتدا در خط شیر شرق کارون، با یکی دو دستگاه لازم و تلاش شهیدان عسگری، منصوری و زارعان فعالیتش را شروع کرد و در حصر آبادان با سازماندهی اولیه در شکل تیم مهندسی و در طریق‌القدس با سازمان گروهان مهندسی و در عملیاتهای فتح‌المبین و بیت‌المقدس به صورت گردان مهندسی و در عملیاتهای خیبر و بدر به صورت تیپها و لشگرهای مهندسی براساس نیاز سازمان رزم سپاه، تشکیل و وارد صحنه عملیات گردید و به عنوان مهندسی رزمی در صف مقدم نبرد به اجرای خاکریز و عملیاتهای خاکی پرداخت

نمونه‌ای دیگر از ابتکارات سپاه اسلام، انعطاف پذیری در سازمان ادغام یگانها و تیمهای مهندسی سپاه با نیروهای جهاد سازندگی، وزارتخانه‌های دولتی و ارتش بود که بسته به نوع عملیات و محیط جغرافیایی و استعداد نیروهای به کار گرفته شده و مأموریت واگذار شده دائماً در تغییر و جابجایی بودند و کمبود تجهیزات مهندسی مناطق نبرد به این شیوه تأمین میگردید

که این عمل یعنی ترکیب اقدامات مهندسی جهاد و سپاه و سازماندهی دولتی تحت عنوان قرارگاه صراط مستقیم صورت گرفت و این خود یکی از ابتکار عملهای فرماندهان مهندسی دفاع مقدس بود که با رقابتی سالم و تخصصی و فنی مهندسی دفاع مقدس، نسبت به تعریف سطوح و نیاز مهندسی در محیطهای مختلف و موقعیت‌های گوناگون حداکثر بهره‌برداری لازم را به عمل می‌آورد به نحوی که با تشکیل قرارگاه مهندسی خاتم الانبیاء)ص( توزیع مأموریت‌ها براساس شجاعت، حجم و اندازه و اهمیت و ضریب خطرپذیری و... صورت میگرفت. در سه منطقه جلوی نبرد، منطقه میانی و منطقه عقبه تقسیم کار میشد و از این توان عظیم استفاده میشد

از دیگر موارد خلاقیت و نوآوری که شاید به جرأت بتوان مهندسی دفاع مقدس را از فعالترین بخشهای آن در دفاع برشمرد، ساخت ماکتها و مواضع فریب به منظور گمراه کردن دشمن و اتلاف منابع، وقت، فکر، سلاح، جنگ‌افزارها و غافلگیری آنها و تمرکز نیروهای خودی در سایر محیطهای

عملیاتی را میتوان از نمونه‌های برجسته خلاقیت و نوآوری مهندسی برشمرد
















از جمله ابتکارات دیگری که در دفاع مقدس استفاده شد ابداع خاکریزهای تعجیلی به منظور مقابله با انبوه جنگ‌افزارها و آتش سلاحهای دشمن و در امان ماندن نیروها و تجهیزات از گزند تهاجمات دشمن بود و این خلاقیت به اندازه‌ای جلوی دشمن را در عملیاتهای آفندی می‌گرفت که دشمن بعثی از آن به عنوان قفل‌کننده توان زرهی و ادوات خود یاد کرد و به این فکر افتاد که طرحی برای مقابله با این پدیده به وجود آورد و برای اجرای این طرح سرلشگر ستاد سعدی طعمه مأمور این مهم شد

احداث خاکریزهای ضد رازیت و کورکننده دید دشمن و ایجاد محیطی مناسب و جدید و به دور از چشمان هوشیار، نمونه دیگر خلاقیت و نوآوری در دفاع مقدس بود که تجهیزات پیشرفته راداری اهدایی به دشمن توسط همپیمانانش را کم‌اثر و بی‌ارزش می‌نمود.

از دیگر خلاقیت‌های مهندسی دفاع مقدس میتوان مدیریت انقلابی و بسیجی گونه را مثال زد که سازمان متناسب با محیط صحنه عملیات، آموزش  هندسی توأم با تقویت روحیه و رزمندگی داوطلبانه را در خود ایجاد میکرد و از اینرو سازمان مذکور از رشد معنوی لازم برخوردار میشد و به همین سبب در بعضی از عملیاتها خصوصاً عملیات‌های اواخر سال 60 و اوایل سال 61 وقتی مهندسی سپاه می خواست از  روشها و سازماندهی مهندسی ارتش استفاده کند ناموفق بود، اما آنجایی که خلاقیت به کار میرفت و سازماندهی متناسب با رزم طراحی و پیش‌بینی میگردید، موفقیت آن بیشتر میشد

این خلاقیت در سازمان به حدی بود که حتی فرماندهان مهندسی جنگ نیز سازمان یکسانی نداشتند و هر یگان سازمان مهندسی خاص خود را داشت و از مقامات بالا هم اجباری بر این امر نبود. برای مثال سازمان لشگر 14 امام حسین)ع( با سازمان مهندسی لشگر 27 محمد رسول‌ا...)ص( و سازمان این دو با مهندسی 44 قمر بنی هاشم)ع( متفاوت بود. حتی گردانهایی که در محیطهای عملیاتی غرب و کوهستان و ارتفاعات فعالیت می‌نمودند با گردانهای مهندسی مستقر در جنوب هم از نظر ساختار و سازماندهی متفاوت بودند، هم از نظر موقعیت جغرافیایی و هم از نظر تشکیلاتی و مدیریتی. نوع ساماندهی و سازماندهی مهندسی از خلاقیت و ویژگیهای خاص بهره گرفته بود















از دیگر ابتکارات و خلاقیتهای مهندسی دفاع مقدس ساخت ماشین آلات کنترل از راه دور بود که به جهت آسیب‌پذیری ماشین‌آلات مهندسی و ارتفاع بلند آنها و حجم انبوه آتشهای دشمن و به منظور جلوگیری از تلفات نیروهای مخلص راننده و دستگاه‌های مهندسی از این ابتکار عمل توسط محققین و پژهشگران مهندسی استفاده شد

طراحی پل 13 کیلومتری خیبر، بن‌بست در عملیات آبی و با فاصله زیاد بین ساحل خودی و دشمن را از بین برد و نگرانی فرمانده‌ان جنگ در خصوص نحوه پشتیبانی از یگانهای تکرو خود در ساحل دشمن را کاهش داد

خلاقیت یکی از اصول و ارکان اصلی مهندسی میباشد که باید بر آن تأکید فراوان کرد و زمینه ای فراهم کرد که نیروها بتوانند در این راه فعالیتهای لازم را انجام دهند

خلاقیت به عنوان موتور محرکه علوم نظامی است و این حرکات ایجاد نمی‌شود مگر در سایه یک قدرت تصمیم‌گیری جامع و کامل و سازماندهی منظم و ارتقای تخصص و مهارت در نیروهای مهندسی

امید است روزی شاهد افزایش هر چه بیشتر نبوغ و خلاقیت رزمندگان اسلام در عرصه جهاد و سازندگی میهن اسلامی‌مان باشیم

 
 
 
 

جاده سید الشهدا

جاده چهارده کیلومتری سید الشهدا به عرض هفده متر در شرق هورالهویزه و از منطقه جفیر اغاز و پس از طی مسافت در داخل اب های منطقه وارد جزیره مجنون شمالی میشود .  با توجه به اهمیت عملیات خیبر و تصرف جزایر مجنون توسط رزمندگان و نیز تاکید امام خمینی نسبت به حفظ جزایر مجنون طرح احداث جاده سید الشهدا در دستور کار قرارگاه حمزه و جهاد سازندگی قرار گرفت.چرا که پل خیبر به طور مرتب زیر اتش سنگین دشمن قرار داشت.و تعمیر صدمات ناشی از انفجار و  ترکش این پل در بلند مدت مقرون به صرفه نبود و از طرفی به عنوان مکمل پل خیبر با تسهیل تردد دو طرفه خودروهای سنگین و زرهی میتوانست نقش مهمی در حفظ جزایر مجنون ایفا کند. لذا ده روز پس از نصب پل خیبر عملیات احداث جاده زیر نظر شهید مهندس بهروز پورشریفی اغاز شد و بیش از هزار کامیون کمپرسی به مدت دو ماه و نیم به حمل خاک پرداختند

















پـــــل مـعـلـــق

گاهی مسیر نیروها در جبهه های غرب به جاهایی می رسید که امکان احداث پل های بزرگ نبود .البته بیشتر مواقع احتیاجی هم نبود .ضمن این که آوردن مصالح و امکانات به آن نقطه میسر نمی شد، در این مواقع برای عبور نیروها ، مهندسین جهاد ، پل های معلق را در مسیر اجرا می کردند . این پل ها  علیرغم ظاهر ساده شان . محاسبات بسیار پیچیده ای  داشتند . کمترین اشتباهی باعث می شد این پل ها  بپیچد و نیروها را دچار حادثه

کنند. اتفاقی که به مدد دقت و توجه مهندسان هرگز نیافتاد 


پل متحرک خضر

عراق مدت ها نفهمید ایران چطور بدون پل فاو را پشتیبانی میکند .خضر، این وسیله عظیم الجثه که نه خروش اروند حریفش شد نه حملاتهواپیماهای عراقی . یک تراکتور بدون چرخ روی یک قطعه پل شناور نصب شد و یک سیستم بکسل که در دو طرف اروند محکم شده بود . بهرینگ چرخ این تراکتور متصل بود . روی این خضر ها همه چیز قابل جابه جایی بود حتی تانک و کامیون های پر از بار

قایق های با ملخ چوبی

مهندسان برای رفع مشکل پروانه موتور قایقهایی که در مرداب به دلیل حجم زیاد نی و گیاهان مردابی از کار می افتاد دست به ابتکاری نو زدند و قایقهایی را طراحی کردند که با ملخ چوبی و از طریق جابجای هوا هم روی نی و هم روی آب با سرعت پیش می رفتند جالب اینجاست که موتور متحرک این قایقها موتور فولکس بود که برای خنک شدن احتیاج به آب نداشت و با هوا خنک می شد و بعدها نمونه بزرگتر این نوع قایقها با نصب موتور هواپیما ساخته شد